Gazeta.JawnyLublin.pl

NA STRAŻY MIASTA

Czy potrzebna nam bezpłatna komunikacja?

Autobus na przystanku

Lublinowi dokuczają dwie choroby cywilizacyjne: korki i smog. Wprowadzenie w Lublinie bezpłatnych przejazdów dla dzieci i młodzieży to kuracja, która podleczy domowe budżety Lublinian. Wątpliwy jest wpływ tej zmiany na natężenie ruchu samochodowego i jakość powietrza w mieście.

W Lublinie trwa polityczna walka o wprowadzenie zmian w opłatach za usługi przewozowe środkami lokalnego transportu zbiorowego. Wpłynęły dwa projekty: projekt grupy radnych PiS oraz projekt prezydencki, zainspirowany interpelacją grupy radnych niezrzeszonych. Projekt prezydencki został przegłosowany 10 listopada.

Wiek uczących się dzieci i młodzieży Obowiązująca uchwała Propozycja radnych niezrzeszonych (Wspólny Lublin) Projekt
Klubu Radnych PiS
 
Projekt prezydencki*
Do 4 lat Bezpłatnie Bezpłatnie Bezpłatnie Bezpłatnie
4 – 7 lat Ulgowe Ulgowe Bezpłatnie Bezpłatnie
7-15 lat Ulgowe Bezpłatnie Bezpłatnie tylko dla osób zamieszkałych w Lublinie Bezpłatnie dla uczniów ostatnich klas, dotychczasowych gimnazjów do czasu wygaszenia szkolnictwa na poziomie gimnazjalny Ulgowe
15-21 lat Ulgowe Ulgowe Bezpłatnie tylko dla osób zamieszkałych w Lublinie Ulgowe
21-24 lat Ulgowe Ulgowe Ulgowe Ulgowe

* – Bez uwzględnienia, dzieci i młodzieży z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Ponadto projekt prezydencki przewiduje w sumie 21 grup osób, którym przysługuje bezpłatna komunikacja miejska.

Prosty środek na wszelkie problemy

Pomysłodawcy optymistycznie zakładają, że bezpłatne przejazdy dla dzieci i młodzieży to:

  • zmniejszenie ruchu pojazdów, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza; część rodziców, którzy obecnie odwożą dzieci samochodem wybierze komunikację zbiorową w uwagi na niższe koszty – projekt grupy radnych Prawa i Sprawiedliwości,
  • przyzwyczajenie dzieci do korzystania z komunikacji od najmłodszych lat, zminimalizowanie liczby samochodów na lokalnych ulicach, co dodatnio wpłynie na ekologię miasta; znaczna część rodziców zdecyduje się zamienić własne samochody na rzecz taboru miejskiego – propozycja grupy radnych niezrzeszonych (Wspólny Lublin).
  • realizacja polityki prorodzinnej, zmniejszenie lokalnego ruchu ulicznego – projekt prezydencki.

Ile to będzie kosztowało

Zastępca prezydenta Krzysztof Komorski, w odpowiedzi na interpelację radnego Bartosza Margula, informuje, że proponowane zmiany uszczuplą ogólne wpływy ze sprzedaży biletów o niecałe 10%. Brakujące środki mogą pochodzić z dwóch źródeł: z podwyżki cen biletów lub z budżetu miasta. Podwyżki cen biletów są ryzykowne, bo mogą zniechęcić pasażerów do komunikacji publicznej, co mijałoby się z celem.

Wiek dzieci i młodzieży Roczne koszty ulgi około 10 % wpływów z biletów
5 – 6 lat 434 000 zł
7 – 15 lat 2 380 000 zł
16 – 21 lat 5 150 000 zł 0,4% budżetu miasta
Suma około 7 964 000 zł

Jak się mamy – wskaźnik pokrycia kosztów dochodami

Lubelski transport zbiorowy przynosi straty i wymaga dopłat z budżetu miasta. Dochody ze sprzedaży biletów, z mandatów, z reklam w 2016 wyniosły prawie 115 milionów złotych. Koszty wyniosły prawie 190 mln złotych. Oznacza to, że dochody pokrywają ok. 60% kosztów funkcjonowania transportu publicznego (autobusy i trolejbusy) w Lublinie. To bardzo dobry rezultat w porównaniu np. z Warszawą, w której ten wskaźnik, wynosi tylko 36%.

Dochody ZTM w 2016 roku
Dochody ze sprzedaży biletów 79.676.055 zł
Dopłata z gmin sąsiednich 3.314.763 zł
Dochody z mandatów 1.461.990 zł
Dochody ogółem 114.125.514 zł

Lwią część dochodów stanowią dochody ze sprzedaży biletów.

Koszty ZTM za 2016 rok
Koszty przewozu (realizacji wozokilometrów) 149 667 290 zł
Koszty produkcji i dystrybucji biletów 5 846 479 zł
Koszt utrzymania infrastruktury przystankowej 1 724 971 zł
Koszt kontroli biletowej 1 203 650 zł
Koszty ogółem 188 998 081 zł

Największym kosztem funkcjonowania transportu publicznego są koszty przewozów.

Wskaźnik pokrycia kosztów dochodami w % za 2016 rok
Pokrycie kosztów przewozu dochodami z biletów 51,20%
Pokrycie kosztów przewozu dochodami oraz dopłatami z gmin 53,50%
Pokrycie kosztów ogółem dochodami z biletów i dopłatami z gmin 42,30%
Pokrycie kosztów kontroli biletowej dochodami z mandatów 121,50%
Pokrycie kosztów ogółem dochodami ogółem 60,40%

Po czym poznać, że to działa – wskaźnik udziału transportu zbiorowego w podróżach

Jeżeli wprowadzenie bezpłatnej komunikacji dla dzieci i młodzieży wpłynie na ruch uliczny, powinniśmy zaobserwować wzrost wskaźnika udziału transportu zbiorowego w podróżach. ZTM w Lublinie prowadzi badania w tym zakresie metodą ankiety telefonicznej. Nie otrzymaliśmy danych na temat aktualnego wskaźnika, kolejne badanie planowane jest w przyszłym roku. Poniżej prezentujemy zestawienie z badań prowadzonych na przestrzeni ostatnich lat.

Rok badania Najczęściej korzystam z komunikacji miejskiej Najczęściej korzystam z prywatnego samochodu
2010 58,00% 32,00%
2012 66,00% 27,00%
2014 62,00% 29,00%

W analizie przygotowanej dla Urzędu Miasta Warszawy z 2017 roku, zbadano Tallinn, 400 tysięczną stolicę Estonii, w którym w 2013 roku wprowadzono darmowe przejazdy dla wszystkich mieszkańców. W analizie czytamy, że samochód to nadal podstawowy środek transportu w Tallinie (51% podróży ogółem), wskaźnik udziału transportu zbiorowego w podróżach jest na poziomie 23%.
Wprowadzenie bezpłatnych przejazdów powoduje zwiększenie ilości pasażerów w komunikacji publicznej. Jednak z badań przeprowadzonych w belgijskim mieście Hasselt (w latach 1996-2013 bezpłatna komunikacja) wynika, że wśród „nowych pasażerów” tylko 16% to osoby, które zrezygnowały z samochodu, 9% to piesi, 12% rowerzyści, którzy zamiast poruszać się siłą swoich mięśni, korzystali z bezpłatnej podwózki. Pozostali to dotychczasowi klienci transportu publicznego, którzy zaczęli częściej jeździć.
Według dr. Roberta Tomanka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach bezpłatna komunikacja publiczna to odciążenie dla rodzinnego budżetu, przy jednoczesnym obciążeniu budżetu miasta. Wpływ na korki jest niewielki.
Ponadto badania przeprowadzone w 2010 r. w Lublinie wskazują, że 34% mieszkańców woli jeździć samochodem, niezależnie od wszystkiego.

Co będę szła, podjadę sobie.

Powszechnie wiadomo, że brak ruchu, zwłaszcza dla dzieci, to przyczyna wielu dolegliwości fizycznych i psychicznych. Wśród 11-latków nadwaga i otyłość dotyka 31% chłopców i 21% dziewcząt. Alternatywą dla odwożenia dzieci samochodem, jest np. organizowanie grup, które pod opieką dorosłych odprowadzają dzieci do szkoły lub przedszkola (tzw. pieszobus). W Lublinie mamy liczne opracowania stanowiące kopalnię sprawdzonych na świecie pomysłów na odkorkowanie miasta i uczynienie go przestrzenią przyjazną dla ludzi. To min. Polityka Rowerowa Miasta Lublina, Koncepcja rozwoju komunikacji rowerowej w mieście i Lubelskie Standardy Piesze.

Wprowadzenie bezpłatnych przejazdów dla dzieci i młodzieży to zmiana, która wpłynie na przyzwyczajenia i zachowania mieszkańców i mieszkanek, dlatego wokół tej zmiany powinna odbyć się merytoryczna dyskusja, oparta na faktach.


Źródła
projekt prezydencki 
projekt grupy radnych PiS 
Interpelacja w sprawie skutków ekonomicznych proponowanych zmian w taryfach opłat za komunikację zbiorową
Treść analizy przygotowanej, dla Urzędu Miasta Warszawa 
Hasselt, badania, za R. Tomanek, Rola bezpłatnego transportu zbiorowego w równoważeniu mobilności w miastach, „Transport Miejski i Regionalny” 2017, nr 7, s. 5-9, który powołuje się na badania własne oraz na dane z N. Fearnley, Free Fares Policies: Impact on Public Transport Mode Share and Other Transport Policy Goals, „International Journal of Transportation” 2013, Vol. 1, nr 1 , s. 82.
Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Gminy Lublin i gmin sąsiadujących 
Pisma Zarządu Transportu Miejskiego w Lublinie znak PP. 061-4/17, z dnia 8 listopada 2017 roku oraz 061/3/17, z dnia 31 października 2017 roku.
W.S. Zgliczyński, Nadwaga i otyłość w Polsce,  „Infos” 2017, nr 4 (227)

Autorką artykułu jest Anna Gajda

Podobał Ci się artykuł?
1010

Pomóż nam tworzyć następne. Dzięki Twojej pomocy Lublin może być Jawny!

Idea Bank
34 1950 0001 2006 0330 1807 0002

Czytaj również

Zobacz wszystkie

Próchnica zmorą uczniów

Tylko 15% polskich dwunastolatków nie ma próchnicy. To jeden z najgorszych wyników w Unii Europejskiej. Z tego powodu rząd planuje przywrócenie zlikwidowanych gabinetów dentystycznych w szkołach. Działaniom mającym przeciwdziałać temu zjawisku przyjrzała się Najwyższa Izba Kontroli.…
czytaj dalej

Do Ogrodu Saskiego bez psa! Czy faktycznie?

Uchwałą Rady Miasta Lublina z dnia 13 marca 2014 roku zabroniono wstępu do Parku Saskiego spacerującym z psami. Powstało kuriozum, o którym z mediów dowiedziała się cała Polska. Choć zakaz wciąż obowiązuje, przestrzega go coraz mniej…
czytaj dalej

Miejski radny nowym p.o. dyrektora szpitala przy Abramowickiej

Zarząd Województwa odwołał w trybie dyscyplinarnym Dyrektora Szpitala Neuropsychiatrycznego przy ul. Abramowickiej. W zeszłym tygodniu Zarząd Województwa powierzył obowiązki dyrektora jego dotychczasowemu zastępcy, ale wczoraj na to stanowisko powołał miejskiego radnego Piotra Drehera. Tymczasem według naszych…
czytaj dalej

Mieszkańcy konsultowali nowy dworzec

Do 6 grudnia trwały konsultacje społeczne na temat zagospodarowania rejonu Dworca Metropolitalnego. 27 listopada odbyło się otwarte spotkanie konsultacyjne, na którym pojawiło się kilkanaście osób. Autorzy przedstawili zgromadzonym dwie koncepcje zagospodarowania terenu. Obejmowały one nie tylko…
czytaj dalej